Konferencja pt. Pamięć krajobrazu pogranicza

Zakończyła się XVI Konferencja Kaszubsko-Pomorska pt. Pamięć krajobrazu pogranicza. Podczas spotkania w Słupsku spojrzeliśmy na Pomorze w kontekście i w porównaniu z innymi regionami pograniczy.

Ujmując krajobraz jako przestrzenną ramę, która organizuje pamięć i tożsamość grupy, zaproszono do dyskusji na temat, jaką narrację o pograniczu generuje współcześnie krajobraz, tj. jaką opowieść o historii i teraźniejszości można odczytać z krajobrazów kulturowych pograniczy. Gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy, a także, na ile i czy i w jaki sposób możemy wpłynąć na te procesy jako obywatele.

Referaty i postery dotyczyły różnych pograniczy historycznych i współczesnych, oprócz Pomorza także Dolnego Śląska, Podlasia, Karpat, pogranicza polsko-ukraińskiego, czesko-niemieckiego oraz Podhala. Interdyscyplinarność dotychczasowych spotkań zasilili geografowie kulturowi z Uniwersytetu Wrocławskiego, Warszawskiego i Śląskiego, a także wrocławscy socjologowie pogranicza Instytut Socjologii Uniwersytet Wrocławski.

Przy wspólnym stole do panelu dyskusyjnego zasiedli przedstawiciele instytucji zajmujących się różnie definiowanym krajobrazem – Bożena Sikora, dyrektor Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych , Grzegorz Kupczak ze Słowiński Park Narodowy oraz Violetta Tkacz-Laskowska, kierownik Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach , organizator konferencji. Dyskusję moderowała mec. Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska z Instytutu Ochrony Krajobrazu Pomorza. W panelu drugiego dnia uczestniczyli lokalni aktywiści, reprezentujący organizacje działające na Pomorzu i w Sudetach – Irena Kurek, prezes Stowarzyszenia na rzecz Gminy Smołdzino Słowińskie Gniazdo (także członek-założyciel Instytutu Ochrony Krajobrazu Pomorza), Ewa Szarkowska z Fundacji Inicjatyw Lokalnych dla Gór Stołowych „Miejsce przy stole” (Pasterka) oraz Paweł Terlikowski, prezes Słupskie Stowarzyszenie Eksploracyjno-Historyczne “Gryf”. Refleksją obserwatora uczestniczącego procesów kształtowania i przemian krajobrazu kulturowego Kaszub i Pomorza po przełomie demokratycznym 1989/90 podzielił się senator Kazimierz Kleina, polityk z regionu i wieloletni samorządowiec .

Międzynarodowy wymiar konferencji nadał prof. Miloš Řezník z Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie , członek Instytutu Kaszubskiego . Wraz z prof. UŚ Urszulą Mygą-Piątek z Uniwersytetu Śląskiego, przewodniczącą Polskie Towarzystwo Geograficzne i założycielką Komisji Krajobrazu Kulturowego, wygłosili wykłady wprowadzające. Tę część dopełniły prof. UG Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk (Pracownia Badań nad Narracjami Pogranicza UG , Instytut Ochrony Krajobrazu Pomorza i Instytut Kaszubski w Gdańsku) i prof. UWr. Agnieszka Latocha-Wites ( Pracownia Badań Krajobrazu UWr.), odpowiedzialne za merytoryczną stronę konferencji. Zaprezentowały wstępne wyniki aktualnie realizowanego projektu porównującego krajobraz sakralny Dolnego Śląska i Pomorza Środkowego. Temat prawnych uwarunkowań kształtowania i ochrony krajobrazu podjął mec. Marek Foryś – Radca Prawny z Gdyni.

Konferencja w Białym Spichlerzu Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku , którą otworzyła Marzenna Mazur, dyrektor instytucji, stanowiła okazję do spotkania teoretyków i praktyków krajobrazu, do dyskusji na temat stanu, problemów, obaw i wyzwań związanych z tym obszarem życia o wysokim potencjale konfliktogennym. Podczas spotkania nadeszła wiadomość z Gdańska, że Wojewoda Gdański uchylił uchwałę Sejmik Województwa Pomorskiego o przyjęciu Planu Ochrony dla Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

Dzięki gospodarzowi uczestnicy mieli możliwość obejrzenia kolekcji Witkacego w słupskich zbiorach. Cieszy, że w konferencji wzięli udział także doktoranci i studenci, prezentując realizowane projekty badawcze.

Minorowe refleksje przedstawicieli instytucji przełamała energia obywatelska inicjatyw oddolnych. Kierownik naukowy konferencji, prof. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk, zakończyła obrady postulatem, by zachowanie krajobrazu kulturowego, którego istotnym elementem jest krajobraz przyrodniczy, potraktować jako wyzwanie, wokół którego należy intensyfikować badania, ponadśrodowiskowe i ponadregionalne działania, łączyć siły i wzmacniać platformę debaty publicznej.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *